Lijsten en schilderijen horen bij elkaar. Een mooi schilderij hoeft niet altijd een lijst – maar een goede lijst maakt een schilderij wel af. Op rommelmarkten, vrijmarkten, tweedehands winkels kijk ik altijd of er nog mooie lijsten zijn voor weinig geld. Vaak zie je borduurwerkjes van oma in een hele mooie lijst zitten maar kijken de verkopers naar het borduurwerkje dus vragen ze maar 5 euro. Zo kom ik meestal aan mijn lijsten.
Sommige zijn echt mishandeld, zoals onderstaande lijst die ik aantrof met scheuren en goedkope goudverf met de kwast streken er nog in.
De lijst als kunstvorm
Lijsten zijn meer dan decoratie: ze vormen al eeuwenlang een essentieel onderdeel van de beeldende kunst. Tegen het einde van de middeleeuwen ontstonden de eerste zelfstandige lijsten in Europa. Voor die tijd waren schilderijen vaak een integraal onderdeel van altaren of architectonische structuren. De lijst zoals wij die nu kennen – los van de constructie en puur bedoeld om het schilderij te omkaderen – ontstond toen kunstwerken mobieler werden en een eigen status kregen. Schilderijen waren vensters op andere werelden en moesten daarom in een raamwerk zitten.
De eerste lijsten werden met zorg gemaakt uit één stuk hout, waardoor ze stevig en stabiel bleven, zonder krom te trekken. Later werden ze opgebouwd uit losse delen die na het lijmen werden gesneden en verguld. Elke stijlperiode bracht zijn eigen lijstvormen voort: van sobere gotische profielen tot uitbundig barokke ornamenten. De lijst volgde de kunst – en soms zelfs de mode – en werd een manier om het werk te versterken, beschermen en presenteren.
Als schilder hecht ik veel waarde aan de relatie tussen kunstwerk en omlijsting. Een goede lijst doet meer dan omkaderen: hij voegt betekenis toe, benadrukt sfeer, en bewaart het werk voor de toekomst. Daarom bied ik ook restauratie van lijsten aan. Ik herstel beschadigde lijsten met respect voor hun oorsprong – zodat het geheel blijft spreken. Heb je een een schilder opdracht voor mij en heb je al een lijst maar heeft die wat liefde nodig? Neem contact met me op dan bespreken we wat er mogelijk is.